Geneesmiddelenfolders

Afdrukken

Aambeien

Aan de anale uitgang bestaan er twee sluitspieren die aan de binnenzijde bedekt worden met een slijmvlies dat slijmkliertjes en veel bloedvaten bevat. Deze aderlijke bloedkluwens kunnen door stoornissen in het stoelgangpatroon (o.a. overmatig persen) erg opzwellen en onder grote spanning komen te staan. Ze zullen na verloop van tijd uitzakken en buiten de aars komen te liggen. Aanvankelijk keren ze nog spontaan terug naar binnen, maar uiteindelijk moeten ze met de vinger naar binnen worden teruggeduwd. Meestal schrikt de patiënt als hij plots veel rood bloed op de stoelgang en in het toilet ziet. Dit gaat gepaard met ongemak, zoals schrijnen of branden, nooit met pijn.
OorzakenOver de feitelijke oorzaak van aambeien is men het nog steeds niet eens. Er bestaan wel een paar hypotheses: de ene zoekt het in de bloedvaten zelf, de andere in het ondersteunende weefsel er omheen.

Feit is wel dat meedere factoren het ontstaan van aambeien in de hand werken.

Wanneer er stuwing ontstaat in het normaal aanwezige inwendige zwellichaam zal dit dus verdikken door overvulling met bloed.

Deze stuwing kan o.a. ontstaan door:
* een abnormaal stoelgangspatroon
* aandoeningen van de dikke darm (zoals ontstekingen, gezwellen)
* zwangerschap
* veel persen en/of tillen, bijv. gewichtheffen

Grotere aambeien worden door de ontlasting van binnen naar buiten geduwd en keren op den duur moeilijk of helemaal niet meer spontaan terug naar binnen. Dit moet dan eigenhandig met de vinger gebeuren.

Bij constipatie zal door de harde ontlasting en door langdurig persen een beschadiging ontstaan van de bloedvaatjes in de uitgang van de anus. Vooral een gebrek aan voedingsvezels in het eten, waardoor de ontlasting te ingedikt en droog wordt, zorgt voor drukverhoging op de zwellichamen tijdens de stoelgang. Daarnaast is langdurig op het toilet zitten ook af te raden.

Naast een uitgesproken neiging tot constipatie zal een zwangerschap om nog andere redenen dikwijls met aambeien gepaard gaan: de groeiende baarmoeder zorgt voor een toenemende druksverhoging in de buikholte en de gewijzigde hormoonhuishouding bij de zwangere vrouw spelen een belangrijke rol. Vooral in de laatste maanden van de zwangerschap neemt de druk van het kind in de baarmoeder toe en bij de geboorte zelf zal zich dat nog sterker manifesteren. De druk op de bloedvaten, die het terugvloeien van het bloed naar het hart verzorgen, wordt urenlang tegengewerkt. Dan kan het gebeuren dat de aambeien niet alleen prominent worden, maar dat zelfs een deel van de endeldarm naar buiten komt. Voor meer informatie proctologie_zwangerschap
Symptomen
* Rood (soms veel) bloed op de stoelgang, het papier en de toiletpot
* Geen pijn, wel een drukkend en schrijnend gevoel in de anusstreek

Pijn is geen typische klacht voor aambeien. Wanneer er pijn aanwezig is zal de proctoloog moeten zoeken naar een andere, samengaande, oorzaak. Enkel met een proctoscoop kan de arts de aambeien duidelijk zien en ze afdoende behandelen.

* (valse) ontlastingsnood.
* Jeuk en irritatie.

Indien de aambeien echt worden verwaarloosd kunnen er zich verwikkelingen voordoen: een uitzakking of een bloedklontervorming. Dit laatste is wel erg pijnlijk en vraagt een snel medisch ingrijpen. Een kleine insnede brengt aanstonds verlichting. Na de genezing kan dan nog een hinderlijk huidflapje, de zgn. marisca achterblijven. Dit kan eveneens makkelijk onder plaatselijke verdoving worden weggesneden (eventueel met de Yag-laser).

Aambeien Proctologie
BehandelingenIn het beginstadium zal de behandeling met zalf en/of zetpillen nog wat verlichting kunnen brengen indien tezelfdertijd met aangepaste maatregelen (o.a. dieet) ook de oorzaak wordt aangepakt. Een goed geregelde stoelgang in essentieel. Indien dit allemaal nog onvoldoende blijkt dan kan de proctoloog de aambeien doen verschrompelen (scleroseren) met inspuitingen. Dit kan snel en volledig pijnloos gebeuren in de Polikliniek. Soms worden ook elastiekjes gebruikt om de aambeien af te binden. Slechts zelden is een opname voor een operatie in het ziekenhuis nodig, zelfs niet voor de grote uitwendige aambeien.

De proctoloog zal de aambeien alleen kunnen evalueren door er naar te kijken via de proctoscoop, want men kan de aambeien niet voelen of van buitenaf zien in de vroege fase van deze aandoening. Niet alleen worden dan andere mogelijk letsels uitgesloten maar kan er ook onmiddellijk overgegaan worden tot behandeling.
* Het inspuiten (sclerotherapie) van de aambeien is in principe pijnloos en snel. Meerdere behandelingen zijn nodig. Door het verdrogingsproces schrompelen de aambeien mee weg.
* Afbinden met elastiekjes. Omslachtiger dan inspuiten, geeft soms nabloedingen en is niet volledig pijnloos, tenzij in ervaren handen. Meerdere behandelingen kunnen nodig zijn.
* TDH (of HAL). De transanale hemorrhoidale de-arterialisatie wordt gebruikt indien de aambeien te groot blijken. Bij deze methode wordt de juiste plaats van de bloedtoevoer naar de aambeien bepaald door middel van geluidsgolven. Daarna worden de verantwoordelijke bloedvaten eenvoudigweg met een hechting langs binnenin de aars afgesloten.
Deze techniek is revolutionair want:

o er is weinig hinder na de operatie (dus men kan na 1 à 2 dagen reeds terug aan het werk)
o er zijn geen postoperatieve verwikkelingen (dus geen bloedingen, aarskloven, urineverlies)
o er is geen ruggeprik of algehele narcose nodig (dus geen ziekehuisopname)- enkel plaatselijke verdoving (dus poliklinisch en ambulant)
o er zijn zelden reactieven (dan kan de procedure eventueel worden herhaald).

* Operatief (met ziekenhuisopname): pijnlijke en langdurige revalidatie. Uitzonderlijk, wanneer scleroseren en/of TDH niet (meer) kunnen.
* Het vermijden van uitlokkende factoren (persen, tillen, etc.).
* Voorzorgsmaatregelen (zie verder).
* Zelfmedicatie met zalven, crèmes en zetpillen: kunnen goed helpen in sommige acute periodes, maar beter is het de oorzaak aan te pakken. Een groot nadeel van deze middelen is een belangrijk tijdverlies bij ernstige aandoeningen en het uitlokken van overgevoeligheidsreacties (zie eczeem).

Andere technieken (met name bevriezen (cryo), IR (infrarood) en YAG-laser chirurgie) worden als voorbijgestreefd beschouwd.