Behandeling

Afdrukken

Osteoporose behandeling

De behandeling van osteoporose heeft een drieledige doelstelling:
                    - pijnbestrijding (waar nodig)
                    - verder botverlies tegengaan
                    - botbreuken voorkomen
PijnbestrijdingOsteoporose gaat vaak gepaard met pijn. Uit onderzoek blijkt dat ongeveer acht van de tien mensen met osteoporose pijnklachten hebben, waarvan de helft zelfs dagelijks.
Er zijn echter ook mensen die centimeters kleiner zijn geworden zonder ‘een centje pijn’. Ze waren er zich niet eens van bewust dat de rugwervels - allemaal afzonderlijke botten - verzwakt waren en op een gegeven moment gewoon inzakten.
Verder botverlies tegengaan – Botbreuken voorkomenOm verder verlies van botmassa tegen te gaan en nieuwe botbreuken te voorkomen zijn de leefregels belangrijk. Goede voeding, voldoende buitenlicht en lichaamsbeweging blijven enorm belangrijk. Daarnaast zal bij een ernstige osteoporose een behandeling met medicijnen noodzakelijk zijn. Wanneer u een behandeling krijgt voorgeschreven om verder botverlies tegen te gaan is het raadzaam deze behandeling nooit te stoppen zonder overleg met uw arts.

Diverse behandelmethoden kunnen worden gebruikt. Onderstaand treft de meest gebruikte methoden aan:

SERM (Selectieve Oestrogeen Receptor Modulator)
De SERM is een behandeling voor de preventie en behandeling van osteoporose bij vrouwen na de overgang, die dus ruim een jaar niet meer menstrueren. Dit middel lijkt een beetje op oestrogenen, maar het heeft geen invloed op de borsten of op het baarmoederslijmvlies. Net als de oestrogenen en de nog te bespreken bisfosfonaten remmen de SERM’s de botafbraak, waardoor de bestaande bothoeveelheid in stand gehouden kan worden. De kans op een nieuwe breuk bij vrouwen met bestaande osteoporose wordt door dit middel verminderd. De SERM’s bestaan uit tabletten die elke dag moeten worden ingenomen, al dan niet gecombineerd met calcium en vitamine D. Het maakt niet uit op welk tijdstip en het hoeft niet op een lege maag ingenomen te worden. SERM’s mogen, net als oestrogenen en anti-conceptiepillen, niet worden voorgeschreven aan vrouwen die ooit trombose hebben gehad. (vb :Evista)

Bisfosfonaten
Bisfosfonaten zijn niet-hormonale stoffen die aan het botweefsel hechten en die de cellen die verantwoordelijk zijn voor de afbraak van botweefsel, afremmen. Hierdoor wint de aanmaak van bot het weer van de afbraak; de botmassa, met name in de wervels, neemt daardoor weer iets toe. Onderzoek heeft aangetoond dat het aantal wervelbreuken en heupbreuken daardoor afneemt. Een aantal bisfosfonaten is geregistreerd voor de preventie en de behandeling van osteoporose bij zowel mannen als vrouwen.

Bisfosfonaten kunnen op drie manieren worden voorgeschreven:

Als continue behandeling: Het wordt dagelijks of éénmaal per week zonder onderbreken voorgeschreven, al dan niet gecombineerd met een calciumaanvulling.
Als cyclische behandeling: Het wordt dan afgewisseld met calcium gebruikt in cycli van 90 dagen. Eerst 14 dagen lang een bisfosfonaat, gevolgd door 76 dagen lang 500 mg calcium per dag.
• Als infuus behandeling: Tevens is er ook nog een bisfosfonaat dat éénmaal per drie of vier maanden per infuus wordt toegediend. Deze behandeling vindt meestal plaats in het ziekenhuis, in de vorm van een ochtend- of middagbehandeling. Deze behandeling is bijvoorbeeld geschikt voor die mensen die wel met bisfosfonaten behandeld moeten worden, maar door slik- of maagproblemen geen tabletten kunnen gebruiken.

De tabletten moeten met een glas leidingwater worden ingenomen op een echt lege maag. Het is voor de juiste werking heel belangrijk dat het middel wordt ingenomen zoals geadviseerd in de bijsluiter van het voorgeschreven product. Het wordt ten sterkste afgeraden een half uur na inname van een tablet te gaan liggen.(vb : Fosamax,Actonel)

Calcium en Vitamine D aanvulling

Extra calcium kan nuttig zijn als preventieve maatregel en als behandeling, wanneer u onvoldoende calcium binnenkrijgt via uw voeding. Dat kan het geval zijn als u vegetarisch eet of lactose-intolerantie hebt. Daarbij moet wel worden aangetekend dat het effect als behandeling van osteoporose beperkt is. Calcium aanvulling kan niet het botverlies tegengaan dat optreedt als gevolg van de verminderde oestrogeenproductie gedurende de overgang.

Vitamine D verbetert de opname van calcium in het lichaam en helpt dus langs die weg de botten te versterken. Vitamine D maken we aan in de huid, voor die aanmaak is buitenlicht nodig. Zelfs hier in het Nederlandse klimaat krijgen de meeste mensen wel genoeg vitamine D via zonlicht. En anders wel door het eten van boter, margarine en vette zeevis. Ouderen, mensen die weinig buiten komen en mensen die erg ‘mager’ eten kunnen vaak wel wat vitamine D-aanvulling gebruiken.

Hormoonaanvulling

Bij vrouwen

Voortschrijdend inzicht, middels recente grootschalige onderzoeken (2002 en 2003), heeft aangetoond dat langdurig gebruik van geslachtshormonen (oestrogenen alleen of in combinatie met progestagenen) niet meer te adviseren is, wegens een mogelijk vergrote kans op borstkanker. Omdat ook voldoende aanwijzingen bestaan in het mogelijk nadelig beïnvloeden van hartziekte en veroorzaken van stollingsafwijkingen wordt het chronische gebruik van deze hormonale behandeling voor osteoporose door de Osteoporose Stichting in het algemeen ontraden. Op individuele basis zal in goed overleg tussen behandelaar en patiënte gekeken kunnen worden voor wie deze behandeling mogelijk nog wel geschikt is.

Bij mannen

Met het ouder worden neemt bij de man de beschikbare hoeveelheid mannelijk geslachtshormoon, het testosteron, af. Er is een verband tussen de aan de leeftijd gebonden vermindering van het geslachtshormoon testosteron en broosheid. Bij één op de vijf mannen boven de zestig jaar wordt een testosterontekort gevonden.

Het geven van extra testosteron om deze tekorten aan te vullen kan zinvol zijn, maar is niet altijd een goede keus. Deze behandeling kent namelijk de nodige bijwerkingen: het ontwikkelen van borstklierweefsel, het verergeren van een aanwezige prostaatkanker en het vasthouden van vocht in de weefsels. In de toekomst zullen wellicht testosteronachtige middelen worden ontwikkeld met een betere werking en minder bijwerkingen.

Overige behandelmethoden

Plantaardige oestrogenen

In Japan en Italië is onderzoek gedaan naar de werking van plantaardige oestrogenen (fyto-oestrogenen). Het lijkt erop dat deze stof vermindering van de botdichtheid tegengaat door het calciumverlies te beperken dan wel te stoppen. Een doorsnee Westers dieet bevat maar enkele milligrammen fyto-oestrogenen, vooral afkomstig van uien, appels en rode wijn. In het Oosterse dieet is de voornaamste bron soja. Men heeft berekend dat een volwaardig Japans dieet 30-100 mg fyto-oestrogenen bevat.

Wetenschappelijk onderzoek naar de werking van fyto-oestrogenen is nog maar weinig verricht. Het onderzoek, dat tot nu toe gedaan is, geeft aanwijzingen voor een effectieve werking bij opvliegers en bij vaginale droogheid. De toepassing bij de preventie van osteoporose is nog onvoldoende bestudeerd, hoewel er wel aanwijzingen zijn voor een gunstig effect van fyto-oestrogenen op de botmassa