Vitamine A

Afdrukken

Vitamine A

Behoort tot de groep van de vetoplosbare vitaminen.• Vitamine A komt voor onder twee vormen: carotenoïden (provitamine A) van plantaardige oorsprong en voorgevormde vitamine A (retinol) in voeding van dierlijke oorsprong. Vitamine A is eenVitamine A algemene benaming voor het geheel van de retinoïdverbindingen.
De activiteit van vitamine A en die van ß-caroteen zijn niet dezelfde. b-caroteen bezit net als de andere carotenoïden ook anti-oxydatieve eigenschappen, die de weefsels tegen vrije radicalen zouden kunnen beschermen.

• De bekendste functie van vitamine A is dat het een bouwsteen is van rodopsine. Dit is het pigment in het netvlies dat er voor zorgt dat we in het schemerdonker nog kunnen zien. Het overgrote deel van vitamine A is betrokken bij het in conditie houden van de cellen die de buitenste laag van alle organen vormen, zoals de huid en de longen.
Ook maakt vitamine A deel uit van het afweersysteem en speelt het een rol bij de groei en botvorming.

• We verkrijgen vitamine A uit dierlijke, vette producten, zoals vlees, vis, levertraan, ei, lever, melkproducten, kaas, roomboter, margarine, halvarine en bak- en braadproducten. Aan de laatste drie wordt vitamine A toegevoegd om tekorten bij de bevolking te voorkomen. In groenten, vooral groene bladgroenten (andijvie, spinazie, boerenkool, sla) komt bèta-caroteen veel voor, evenals in worteltjes en in wat mindere mate in spruitjes, erwten en tomaten. Fruit bevat ook bèta-caroteen, hoewel minder dan groente.

• Caroteen mag als kleurstof in de levensmiddelenindustrie gebruikt worden en wordt aangeduid als E160.

• De opname en het gebruik van vitamine A worden bevorderd door vetten, eiwitten en vitamine E in de voeding en afgeremd door geperoxydeerde lipiden en door alle andere oxydantia. Een tekort aan ijzer, zink, vitamine E of proteïne belemmert het transport, de stockering en het gebruik van vitamine A.
Overdreven opname van vitamine A (> 7500 µg per dag) kan teratogeen (misvorming van de foetus) zijn in het begin van de zwangerschap. Zwangere vrouwen (zeker in de eerste drie maanden van de zwangerschap) en vrouwen die een zwangerschap in de onmiddellijke toekomst wensen, dienen lever en leverprodukten te vermijden en zeker niet aan zelf-medicatie te doen door inname van vitamine A preparaten.
Bij kinderen worden zowel tekorten als acute en chronische vergiftigingen door te veel vitamine A vastgesteld.
Leeftijd Vitamine A (microgram)
0 - 11 maand 350
1 - 6 jaar 400
7 - 10 jaar 500
11 - 14 jaar 600
15 - 18 jaar man 700
vrouw 600
Volwassen man 700
vrouw 600
zwangerschap 700
borstvoeding 950

Verbonden onderwerpen